This article is available in: English Türkçe

Fotoğraf Benh, CC BY-SA 3.0.

29 Ekim Pazar günü, Türkiye’deki Vikipedi engelinin altıncı ayı doldu. Bir yarım yıl boyunca Türkiye’deki 80 milyon kişinin Vikipedi’deki tıptan tarihe, güncel konulara kadar uzanan içeriğe erişimi engellendi. Altı ayın sonunda ve eğitim-öğretim döneminin ortasında, Türkiye’de Vikipedi’ye erişimin yeniden sağlanması gereği her gün daha da acil hale gelmekte.

Türkiye’deki Vikipedi engeli bir çok Türk vatandaşını derinden etkiledi. Türkiye’de ve dünyada “kaynakların kaynağı” Vikipedi’nin kaybına üzülen çalışanlar, öğrenciler ve akademisyenlerden haberdarız. Öğrenciler, ev ödevlerindeki yardımcısını kaybetti. Öğretmenler, değerli bir eğitim aracını kaybetti. Akademisyenler, araştırmaları için bir başlangıç noktasını kaybetti. Çalışanlar, sektörlerini anlamada kullandıkları değerli bir kaynağı kaybetti.Türkiye’nin hiçbir yerinde insanlar, artık akıllarına takılan soruların cevapları için Vikipedi’ye bakamıyor.

Bu engel, dünyada Türk tarihi ve kültürü hakkında bilginin yayılmasını da kısıtlamakta. Türkçe Vikipedi’deki -Türkçe konuşanlar için Türkçe konuşanlar tarafından yazılmış- 300.000’den fazla ansiklopedi maddesi; Türkiye’nin tarihi, kültürü ve coğrafyası hakkında değerli bilgiler içeriyor. Türkiye’de her gün binlerce kişi Türkçe Vikipedi’ye, Ankara’dan Zonguldak’a kadar bir çok konuda katkı sağlamaktaydı. Vikipedi’ye erişimin kısıtlanması, bu iş birliği projesinin gelişimine zarar veriyor. Artık bizim, yani dünyanın geri kalanının, Türkiye hakkında doğrudan orada yaşayanların bilgi ve deneyimlerinden bir şeyler öğrenmesi çok daha zor.

Türkiye’de Vikipedi’ye erişimin yeniden sağlanması, Nisan ayından bu yana Wikimedia Vakfı’nın en başta gelen önceliklerinden birisi haline geldi. Türk mahkemelerinde mevcut yasal yolları araştırdık. İfade özgürlüğü ve basın özgürlüğü ile ilgili olarak Türk hukuku ve uluslararası hukukun ihlal edildiği gerekçesi ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi’ne başvursak da mahkemede şu ana kadar hiçbir işlem yapılmadı.

Bilinen topluluk üyeleri ve özgür bilgi savunucuları ile iletişim kurarak, doğrudan etkilenenlerle durumu yakından takip ettik. Türk Hükûmeti içindeki iletişim noktalarımız yoluyla engelin nedenini anlamaya gayret ettik. Çabalarımızın tek bir amacı vardı: İfade özgürlüğü, açıklık ve tarafsızlık değerlerimize bağlı kalırken engelin kaldırılmasını sağlamak.

Vikipedi’yi 16 yıldan uzun süredir dünyanın her yerindeki gönüllü kullanıcılar oluşturdu. Günümüzde Vikipedi, güvenilir bir kaynak ve dünyanın en popüler ve sevilen web sitelerinden birisi. Her ay 200.000’den fazla gönüllü Vikipedi’ye yüzlerce dilde katkı sağlıyor. Bu gönüllüler bir konuyu, tartışmalı konuları bile, Vikipedi’nin değerlerine ve tarafsızlık ve güvenilir kaynaklara dayanma politikalarına uygun biçimde her yönüyle ele almak için iyi niyetli çaba gösteriyorlar.

Vikipedi, dünyanın dört bir yanındaki vaktini ayıran ve tarafsız, doğrulanabilir bilginin herkese özgürce erişimine adanmış sıradan insanlar sayesinde mümkün kılındı.

Bu, dünyada tamamıyla kendine özgü bir süreçtir. Dünyadaki başka hiç bir internet platformu ya da bilgi topluluğu bu şekilde işlemiyor. Wikimedia hareketi küresel, dağınık ve birbiriyle bağlantılıdır, bu da dünyanın bir yerindeki sansürün hepimiz tarafından şiddetle hissedilmesi demektir. Sansür, herkese özgür bilgi sağlama ortak misyonumuzla taban tabana zıttır.

Wikimedia Vakfı, Türk halkı dahil herkesin bilgiyi özgürce ve sınırlanmaksızın okuma ve paylaşma hakkını savunmaya devam edecektir. Bu arada Türkiye’deki Wikimedia topluluğunun arkasındayız ve ülkede erişimin yeniden sağlanması için çabalarımızı sürdürüyoruz. Engelin Wikimedia değerlerine uygun biçimde kaldırılması için çalışmaya devam edeceğiz. Vikipedi’nin işleyişi hakkında farkındalığı yaymaya çalışacağız. Bu çabalar boyunca sansüre karşı çıkmayı ve dünyada bilgi ve ifade özgürlüğünü desteklemeyi sürdüreceğiz.

Şimdilik, her yerdeki insanlardan bilginin herkese özgürce ulaşılabilir olması ana misyonumuzu desteklemeye devam etmelerini istiyoruz. Ve Türkiye’deki Vikipedi topluluğu ile dünyanın her yerinden konuyu takip edenlere diyoruz ki: Sizinleyiz.

Juliet Barbara, Communications Director
Wikimedia Foundation