16 Nisan 2004 tarihinde Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan görünen hâliyle Türkiye’nin İstanbul şehri. NASA Earth Observatory fotoğrafı, kamu malı.

29 Nisan Cumartesi günü Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) Türkiye’de Vikipedi’nin tüm dil sürümlerine engelleme uyguladığını öğrendik. Vikipedi, yüzlerce dilde yayın yapan, küresel, tarafsız ve güvenilir bir bilgi kaynağıdır. Engellemenin devam etmesi durumunda, Türkiye’deki milyonlarca insan kendi ülkeleri ve dünya hakkında özgür bilgilere erişimi kaybetmiş olacak. Bilginin temel bir insan hakkı olduğuna inanıyor ve Türk hükûmetinden bu engellemeyi kaldırmasını talep ediyoruz.

Vikipedi’deki 40 milyonun üzerindeki maddeyi bu işe kendini adamış gönüllü kullanıcılardan oluşan bir topluluk yazmakta ve güncellemektedir. Bu küresel topluluk güçlü bir vizyona sahip: Herkesin tüm bilgilere özgürce erişebildiği bir dünya. Vikipedi, tarihten tıbba ve teknolojiye kadar çok çeşitli konularda zengin bir bilgi kaynağı sunmaktadır. Türkçe Vikipedi’de Türkçe konuşanların Türkçe konuşanlar için yazdığı 300.000’e yakın madde de Türkiye’nin geçmişi, kültürü ve coğrafyası hakkında milyonlarca insana bilgi sağlamaktadır.

Enformasyon özgürlüğü, özgür bilgi için bir temeldir. Birçok insan için Vikipedi, kendi dillerindeki en erişilebilir nitelikteki güvenilir ve tarafsız bilgi kaynağıdır. Bazı okuyucuların itiraz edebileceği veya rahatsız olabileceği içerik barındırması mümkündür, ancak bu asla tek başına bunların kaldırılması için gerekçe teşkil edemez. Biz, dünyadaki herkesin olumsuz sonuçlara maruz kalma korkusu olmadan bilgiyi özgürce paylaşarak erişme gibi temel bir hakkı olduğuna inanıyoruz. Sansüre ve oto-sansüre yol açacak tehditlere kesinlikle karşıyız.

Engelleme, BTK tarafından İngilizce ve Türkçe Vikipedilerdeki birkaç maddenin Türkiye’de URL tabanlı olarak engellenmesini talep eden 28 Nisan Cuma tarihli bir tebligattan kısa bir süre sonra gerçekleşti.

Basında Türk makamlarına atfedilen bir dizi iddiada, Vikipedistlerin bir “karalama kampanyası”nın parçası olduğu ve “terörizmi destekleyen” içerik oluşturdukları ileri sürüldü. Dünya genelindeki gönüllü editör topluluğunun oluşturduğu ansiklopedi maddelerinin özgürce paylaşılmasının şiddet ve nefrete dayalı bir gündemin desteklenmesi şeklinde yanlış yorumlanabilmesinden dolayı derin bir endişe duyuyoruz. Bir yanlış anlaşılma olduğuna inanıyoruz. Vikipedi’nin amacı, ansiklopedik bilgileri dünyayla paylaşmaktır. Wikimedia Vakfı olarak biz, tartışmasız bir biçimde terörizmi lanetliyor ve reddediyoruz.

Wikimedia Vakfı, Türk halkının Vikipedi’ye tam erişimini iade etmesi ve yeniden dünyanın en büyük özgür bilgi kaynağında pay sahibi olmaları konusunda onlara olanak sağlaması için Türk hükûmetine çağrıda bulunmaktadır. Şu anda Türk mahkemeleri aracılığıyla bu karara itiraz etmenin uygun yollarını değerlendirmekteyiz. Sizi de, vatandaşlarının haklarına saygı duyması ve Vikipedi’nin engellemesini kaldırması (#UnblockWikipedia) konusunda Türk hükûmetine yaptığımız çağrıya katılmaya davet ediyoruz.

Katherine Maher, Genel Müdür
Wikimedia Vakfı