Wikimedia blog

News from the Wikimedia Foundation and about the Wikimedia movement

Engaging the local community in a school project on Commons

This post is available in 2 languages: Greek 7% • English 100%

In English

The Argostoli Evening High School in Kefalonia, Greece has been active on Wikimedia projects since 2007. It is one of the few schools in Greece to have its own article on Greek Wikipedia (after “surviving” a heated deletion debate). For the school year 2012-13, we decided to embark on two ambitious journeys: First Grade of Upper Secondary is studying the edible species of wild flora on the island, while Second Grade is investigating a local legend that says there are 365 villages on the island, one for each day of the year. What better place to publish the material we are gathering than a Wikimedia Commons gallery!

The Wild Flora of Kefalonia: Survival and Relish

First Grade of Upper Secondary in the computer lab, working on the wild flora project.

Kefalonia is an island with bountiful natural assets. The wild flora of the island is mostly typical to regions of the Mediterranean basin, however with certain species that are particular to the Kefalonian flora (e.g. the black fir abies cephalonica). It is only logical that the locals turned to the flora in times of difficulty for their mere sustenance: older senior citizens in their late seventies, eighties and nineties have tales to tell of their survival “off the fruit of the land” during World War II.

Is this weed really edible? Yes indeed: bulbs helped the population survive during WWII, stems and leaves used in gourmet recipes today.

But that’s not all: many of the native species are gastronomic delicacies in their own right! Greek chefs can often be found rummaging through open-market stalls, on the lookout for freshly cut pot-herbs and other wild flora ingredients for their recipes. In the larger cities, they will often pay dearly for such treats… while here in Kefalonia, they’re growing all around us. We decided to document as many edible species as possible, and started a gallery on Commons with the designation: photo 1 is a view of the tree, shrub or plant – photo 2 is a view of the edible part(s) – photo 3 is the species processed as food, with emphasis on preservation methods where applicable (pickled – preserves – dried etc.). For each species we will find the botanical name to use as a title for the photos, while also mentioning English and Greek common names in the descriptions (as well as local names, where applicable). Have a look at our ongoing work here.

365 Villages in Kefalonia: Myth or Reality?

Mihalis (right) shows the ropes in uploading, while his classmate Makis (left) gives it a try.

Ask any native in Kefalonia “How many villages are there on your island?” and he/she will proudly respond “365! One for each day of the year”. Sounds interesting… but no-one has ever actually written a book or essay, or so much as made a list to prove it. The idea had been lingering in my mind for a couple of years, and this year I introduced it to my pupils. They were excited, so we embarked on the project.

Less than a month had passed when we identified major obstacles: Greece has been subject to numerous administrative reforms over the course of modern history, the latest being “Kallikratis,” by which many municipalities were “fused” into larger ones. This is what happened on our island: the long-standing seven municipalities — shaped in the previous “Kapodistrias” reform, but closely tied to the history of the island dating back to Ancient times — were pooled into one, the Municipality of Kefalonia. So, we figured, imagine how many villages were “usurped” during each of the previous reforms. How could we find a valid scientific method to document these currently non-existent villages, as each of them carried its own history, culture and ancestry? The answer was to visit the General State Archives’ local offices. The director was kind enough to open the premises in the evening (our school is for working pupils and adults aged 14 upwards) and talk to us about the research that she could help us carry out there. She also told us that we would have to look up the Government Gazette issues pertaining to each of the past reforms to find the now-obsolete villages.

OK, so now we have a method. Why not get started with the “easy stuff”, and leave the research for later? Pupils were broken down into groups, and each was handed a map and assigned a former municipality to cover with photos under the general designation: view OF village – view FROM village – landmark (church, ancient ruins or other point of interest). They grabbed their cameras and brought back their material, which we are continually uploading to our gallery in Commons.

Kostas on field work for the 365 villages project.

Where does the local community step in?

Kefalonia is quite a large island: it’s the sixth largest in Greece. To reach either the northernmost or southernmost tip from the capital (Argostoli), you need to drive around 50km. In times of financial crisis, this is not affordable. One group of pupils set out in the early afternoon (17-year-old Kostas and 26-year-old Giorgos both work on weekends) to a distant location in late autumn, only to find that they could not cover the entire area, as the sun was setting and they couldn’t take any more pictures. It’s not easy for them to repeat the process. So where do we get the copyright-free, original material we need for our galleries? The answer: get the local community involved.

Kefalonians are proud of their rich history and culture, and eager to hear about projects illuminating aspects of their heritage: for example, there is ongoing excavation work with interesting finds that may prove that Homer’s Ithaca was not on the neighbouring island bearing the same name, but in southern Kefalonia. I believe that they will be intrigued to participate in proving the villages’ legend, and willing to share their photos; others may want to share knowledge on the edible wild flora (it’s amazing how many plants around us are edible, and we don’t even know it!)

The event is planned for mid-March. Apart from presenting the work we have already carried out, we intend to include a mini-lecture on Creative Commons licenses (so they know how the material they contribute will be shared). I will suggest that the material either be sent to me by e-mail, or brought to the school in person, or… why not engage the locals themselves in editing? That would mean an extra seminar on the basics of Wikimedia editing, which I would be happy to organise, if there are enough interested participants.

Panagiotis interviewed WWII survivor A. Bozas about eating wild plants to survive. We hope to gather more stories and knowledge at the planned event.


Project instructors: Mina Theofilatou (Saintfevrier), Vasiliki Karadimou. Video footage from school visit to General State Archives (Kefalonia) here In video: Ms Paraskevi Kroussou (replaced by V. Karadimou in 2nd semester), Ms Dora Zafiratou (Director of State Archives Kefalonia), myself and pupils Fodasnos7, Mixalispapadatos, Giorgos, Maria and Kostas.

Press release on wild flora project (with video from WWII-survivor interview and “teaser” for upcoming event) published in the local news portal here. School blog: (sorry, no English translations/subtitles available yet)


In Greek

Η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας σε σχολική εργασία στα Wikimedia Commons

Το Εσπερινό Γυμνάσιο Αργοστολίου στην Κεφαλονιά συνεισφέρει στα εγχειρήματα Wikimedia από το 2007. Είναι ένα από τα λίγα σχολεία στην Ελλάδα που έχει του δικό του λήμμα στην Ελληνική Βικιπαίδεια (μετά την επιβίωσή του από μια έντονη συζήτηση για διαγραφή). Για την σχολική χρονιά 2012-13, αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε δύο φιλόδοξα “ταξίδια”: Η Πρώτη Τάξη του Εσπερινού Λυκείου μελετά τα εδώδιμα είδη της άγριας πανίδας του νησιού, ενώ η Δευτέρα Τάξη μελετά έναν τοπικό θρύλο που λέει ότι υπάρχουν 365 χωριά στο νησί, ένα για κάθε ημέρα του χρόνου. Δεν υπάρχει καλύτερο μέρος για να δημοσιεύσουμε το υλικό που συγκεντρώνουμε από μια συλλογή εικόνων στα Wikimedia Commons!

Η άγρια ​​χλωρίδα της Κεφαλονιάς: Επιβίωση και απόλαυση

Η Α’ Λυκείου (εργασία για την άγρια χλωρίδα) στο εργαστήριο πληροφορικής του σχολείου

Η Κεφαλονιά είναι νησί με πλούσια φύση. Η άγρια χλωρίδα του νησιού είναι χαρακτηριστική της περιοχής της Μεσογείου, όμως υπάρχουν είδη της Κεφαλληνιακής χλωρίδας που δεν απαντώνται αλλού (π.χ. η Κεφαλληνιακή ελάτη, Abies cephalonica). Επόμενο ήταν σε δύσκολες εποχές να στραφούν οι ντόπιοι στη χλωρίδα για την εξασφάλιση τροφής: οι ηλικιωμένοι που έζησαν την Κατοχή έχουν πολλά να πουν για την επιβίωσή τους από την άγρια φύση κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αλλά το ενδιαφέρον δεν σταματά εδώ: πολλά από τα γηγενή είδη αποτελούν από μόνα τους γαστρονομικές απολαύσεις! Θα δείτε συχνά Έλληνες μάγειρες να ψάχνουν στις λαϊκές αγορές για φρεσκοκομμένα άγρια χόρτα ή άλλα υλικά της άγριας χλωρίδας για τις συνταγές τους. Στις μεγάλες πόλεις, τέτοια υλικά στοιχίζουν ακριβά… ενώ εδώ στην Κεφαλονιά, τα συναντάμε να μεγαλώνουν ολόγυρά μας. Αποφασίσαμε να καταγράψουμε όσο περισσότερα εδώδιμα είδη μπορούσαμε, με τη μορφή: η πρώτη φωτογραφία απεικονίζει το δέντρο, θάμνο ή φυτό – στη δεύτερη φωτογραφία φαίνεται το εδώδιμο μέρος (ή μέρη) – στην τρίτη φωτογραφία παρουσιάζουμε κάποια μεταποίηση του είδους, με έμφαση στις μεθόδους συντήρησης (τουρσί – μαρμελάδες – αποξήρανση κλπ.) Αναζητούμε για κάθε είδος τη βοτανική ονομασία για να τη χρησιμοποιήσουμε ως τίτλο, ενώ αναφέρουμε την κοινή ονομασία στα αγγλικά και ελληνικά (καθώς και τοπικές ονομασίες, όπου υπάρχουν). Δείτε τη συνεχιζόμενη δουλειά μας εδώ.

Το ζιζάνιο αυτό τρώγεται; Κι όμως, η ξινήθρα (ή ξινάκι, όπως λέγεται στην Κεφαλονιά) βοήθησε στην επιβίωση του πληθυσμού στην Κατοχή, αλλά χρησιμοποιείται και σήμερα σε γκουρμέ συνταγές

Τα 365 Χωριά της Κεφαλονιάς: Μύθος ή Πραγματικότητα;

Ο Μιχάλης (δεξιά) δείχνει τον τρόπο που ανεβάζουμε υλικό, ενώ ο συμμμαθητής του Μάκης (αριστερά) δοκιμάζει να ανεβάσει μια φωτογραφία.

Ρωτήστε έναν Κεφαλονίτη “πόσα χωριά υπάρχουν στο νησί σου” και αυτός θα σας απαντήσει με περηφάνεια “365! Ένα για κάθε μέρα του χρόνου”. Ενδιαφέρον… αλλά ποτέ δεν έχει ερευνηθεί ο “θρύλος” αυτός: δεν υπάρχει κάποιο βιβλίο ή δοκίμιο, ή έστω ένας κατάλογος που να το τεκμηριώνει. Η ιδέα γύριζε στο μυαλό μου εδώ και δυο χρόνια, και φέτος τη μοιράστηκα με τους μαθητές μου. Ενθουσιάστηκαν και αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε την εργασία.

Πριν καλά-καλά περάσει ένας μήνας, εντοπίσαμε τα πρώτα εμπόδια: Η Ελλάδα έχει περάσει διάφορες διοικητικές μεταρρυθμίσεις στην πορεία της σύγχρονης ιστορίας. Η τελευταία από αυτές έχει το όνομα “Καλλικράτης”: πολλοί μικροί δήμοι ενώθηκαν για να σχηματιστούν μεγαλύτεροι. Αυτό συνέβη και στο νησί μας: οι επτά δήμοι της μεταρρύθμισης “Καποδίστριας” – οι οποίοι ήταν στενά συνδεδεμένοι με την ιστορία του νησιού ακόμη και στην αρχαιότητα – ενώθηκαν σε έναν: τον Δήμο Κεφαλονιάς. Αναλογιστήκαμε πόσες κοινότητες “απορροφήθηκαν” σε καθεμιά από τις προηγούμενες μεταρρυθμίσεις. Ποια μέθοδος θα ήταν επιστημονικά ακριβής για να καταγράψουμε τα χωριά αυτά που αν και δεν υπάρχουν πια, κουβαλούσε το καθένα τη δική του ιστορική, πολιτιστική και προγονική ταυτότητα; Η απάντηση ήταν να επισκεφτούμε το τοπικό παράρτημα των Γενικών Αρχείων του Κράτους. Η προϊσταμένη είχε την καλοσύνη να ανοίξει τις εγκαταστάσεις ειδικά για εμάς το βράδυ (το σχολείο μας είναι για εργαζόμενους μαθητές και ενήλικες ηλικάς 14 και άνω) και να μας μιλήσει για την έρευνα που θα μπορούσαμε να διεξάγουμε εκεί. Μας είπε επίσης ότι θα πρέπει να αναζητήσουμε τα ΦΕΚ που αφορούσαν στην κάθε μεταρρύθμιση ώστε να εντοπίσουμε τα καταργηθέντα χωριά.

Έχουμε εντοπίσει λοιπόν τη μέθοδο εργασίας μας. Γιατί να μην ξεκινήσουμε με τα “εύκολα”, και να αφήσουμε την έρευνα για αργότερα; Οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες, η καθεμιά από τις οποίες έπρεπε να καλύψει την περιοχή ενός πρώην Δήμου στο χάρτη με τη μορφή: άποψη ΤΟΥ χωριού – θέα ΑΠΟ ΤΟ χωριό – σημείο ενδιαφέροντος (μνημείο, εκκλησία, αρχαιολογικός τόπος κλπ.) Πήραν τις φωτογραφικές μηχανές και μάζεψαν το υλικό τους, το οποίο ανεβάζουμεστη συλλογή εικόνων μας στα Commons.

Ο Κώστας “καθ’οδόν” για να φωτογραφίσει χωριά της περιοχής Ελειού-Πρόννων.

Πώς θα συνεισφέρει η τοπική κοινωνία;

Η Κεφαλονιά είναι σχετικά μεγάλο νησί: είναι το έκτο μεγαλύτερο στην Ελλάδα. Για να φτάσει κανείς είτε στο βορειότερο είτε στο νοτιότερο άκρο, θα πρέπει να διασχίσει οδικώς κάπου 50 χλμ. Σε εποχές οικονομικής κρίσης, κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο. Μια ομάδα μαθητών ξεκίνησε αργά το απόγευμα (τόσο ο 17χρονος Κώστας όσο και ο 26χρονος εργάζονται τα Σαββατοκύριακα) για μακρινή τοποθεσία, για να διαπιστώσουν τελικά ότι δεν θα προλάβαιναν να καλύψουν ολόκληρη την περιοχή: ο ήλιος έδυε και δεν μπορούσαν να τραβήξουν άλλες φωτογραφίες. Δεν είναι εύκολο για αυτούς να επαναλάβουν τη διαδικασία. Πού θα βρούμε λοιπόν το πρωτότυπο και ελεύθερο από πνευματικά δικαιώματα υλικό που χρειαζόμαστε για τις εργασίες μας; Η απάντηση: να απευθυνθούμε στην τοπική κοινωνία.

Οι Κεφαλονίτες είναι περήφανοι για την πλούσια ιστορία και τον πολιτισμό του νησιού τους. Χαίρονται όταν μαθαίνουν για εργασίες που φωτίζουν πτυχές της κληρονομιάς τους: για παράδειγμα, σε εξέλιξη βρίσκονται ανασκαφές στο νησί που ενδεχομένως θα αποδείξουν ότι η η Ομηρική Ιθάκη δεν βρίσκεται στο γειτονικό νησί, αλλά στο νότιο μέρος της Κεφαλονιάς. Πιστεύω ότι θα είναι πρόθυμοι να συμμετάσχουν στη διερεύνηση του θρύλου για τα 365 χωριά, και να μοιραστούν το φωτογραφικό τους υλικό. Άλλοι πάλι ίσως θελήσουν να μοιραστούν τις γνώσεις τους για την άγρια χλωρίδα (είναι απίστευτο το πόσα φυτά γύρω μας τρώγονται, και απλά δεν το ξέρουμε!)

Η εκδήλωση προγραμματίζεται για τα μέσα του Μάρτη. Εκτός από τη δουλειά που έχουμε ολοκληρώσει, σκοπεύουμε να συμεριλάβουμε μια μίνι-διάλεξη για τις άδειες CC (ώστε να γνωρίζουν οι συνεισφέροντες τον τρόπο με τον οποίο θα διατεθεί για χρήση το υλικό τους). Θα προτείνω το υλικό να παραδοθεί ή μέσω e-mail, ή αυτοπροσώπως στο σχολείο, ή… γιατί να μη γίνουν οι ίδιοι συντάκτες; Αυτό προϋποθέτει τη διεξαγωγή ενός μίνι-σεμιναρίου για τις βασικές αρχές σύνταξης στα εγχειρήματα Wikimedia, κάτι το οποίο θα διοργανώσω με χαρά, αρκεί να βρεθούν αρκετοί ενδιαφερόμενοι!

Ο μαθητής της Α’ Λυκείου Παναγιώτης λίγο πριν τη συνέντευξη με τον κ. Άγγελο Μποζά σχετικά με την επιβίωση από την άγρια χλωρίδα.


Εισηγητές: Μίνα Θεοφιλάτου (Saintfevrier), Βασιλική Καραδήμου. Βίντεο από τη σχολική επίσκεψη στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Κεφαλονιά) εδώ. Στο βίντεο εμφανίζονται: κα. Παρασκευή Κρούσσου (αντικατασταθηκε στο Β’ Τετράμηνο από την κα. Καραδήμου), κα. Δώρα Ζαφειράτου (Προϊσταμένη Γ.Α.Κ. Κεφαλονιάς), εγώ και οι μαθητές Fodasnos7, Mixalispapadatos, Γιώργος, Μαρία και Κώστας.

Δελτίο τύπου για την εργασία της Άγριας Χλωρίδας (με “νύξη” για τη μελλοντική εκδήλωση) όπως δημοσιεύτηκε στην τοπική ειδησεογραφική πύλη kefaloniapress εδώ. Ιστολόγιο σχολείου:

Μίνα Θεοφιλάτου

2 Responses to “Engaging the local community in a school project on Commons”

  1. Hi and thanks for your feedback, glad you liked our work:) Thanks for sharing the post! The project is an ongoing one so you’ll be seeing more and more photos as we collect them… the motorcycle rider is right here next to me (we’re in the school computer lab), he says thanks too ;-)

  2. BonifaceFR says:

    I posted the abstract of this Post in a French-speaking wikipedia readers’ Google+ Community, hope you’ll have more and more feedback… Nice report and pictures (I like the one with the Vet’, and also the one with the motorcycle) ;-)